Het Tibetaanse boek Van Leven en Sterven  (Sogyal Rinpoche)

 

10 nov 2002 heb ik het boek gekocht voor 27,50 Euro

Het is nu 6 september 2004 en heb het boek bijna uitgelezen. Maar alvast begonnen met deze uitwerking.

Mijn samenvatting van wat ik het meest belangrijkst vind.

Hfst Blz Delen Text
Voor woord -

Hoe we de dood kunnen aanvaarden, en hoe we stervenden en doden kunnen helpen.

Hoewel het in het algemeen van karmische krachten afhangt hoe of waar we herboren zullen worden, kan onze geestesgesteldheid op het moment van de dood de kwaliteit van onze volgende geboorte beïnvloeden.

Het feitelijke moment van de dood is ook het moment waarop we de meest diepzinnige en heilzame innerlijke ervaringen kunnen hebben. Door herhaaldelijk in meditatie kennis te maken met het stervensproces, kan een ervaren beoefenaar zijn of haar feitelijke dood gebruiken om grote spirituele realisatie te bereiken.

Net zo belangrijk als de voorbereiding op onze eigen dood is het anderen te helpen goed te sterven

In leiding -

Sogyal

Jamyang Khyentse

EEN - In de spiegel van de dood
- 7 De dood in de moderne wereld

-

8

Alle grote spirituele tradities van de wereld proberen ons duidelijk te maken dat de dood niet het definitieve einde is.

- - De Reis door leven en dood

-

 13

als een nieuw Tibetaans Dodenboek en Tibetaans Levensboek. Het is bedoeld als handboek, als gids, als referentie en bron van inspiratie

Het bardo-onderricht laat ons percies zien wat er gebeurt als we ons op de dood voorbereiden, en wat er gebeurt als we dat niet doen.

-

 14

Voor iemand die voorbereid is en geoefend heeft, komt de dood niet als nederlaag maar als triomf, een glorieuze bekroning van het leven.

TWEE

-

Vergankelijkheid

-

-

Hoe langer wij de dood negeren, des te groter worden de angst en onzekerheid die ons achtervolgen

Het is absoluut zeker dat we zullen sterven, en het is onzker wanneer of hoe we zullen sterven.

-

 16

We Leven met een aangenomen identitiet.

Maar onze geest is al net zo obetrouwbaar als ons lichaam. Kijk maar een paar minuten naar je geest. Je zult zien dat gedachten opkomen zonder enige reden, zonder einige samenhang.

-

-

De Grote Misleiding

-

 17

De geboorte van een mens is de geboorte van zijn lijden. Hoe langer hij leeft, hoe dommer hij wordt, want zijn krampachtig pogen om de onvermijdelijke dood te ontlopen wordt steeds heviger. Hoe bitter! Hij leeft voor dat wat altijd buiten zijn bereik ligt! Zijn hang naar overleven in de toekomst maakt hem ongeschikt te leven in het heden.

-

 18

Het tempo van ons leven is zo gejaagd dat denken aan de dood het laatste is waarvoor we tijd hebben.

En zo kabbelt ons leven voort, tenzij een ernstige ziekte of ramp ons uit onze lethargie wakker schudt.

Waarom proberen we niet op zijn minst de mogelijkheid van een leven na de dood te onderzoeken?

Waarom beginnen we ons dan niet ernstig af te vragen waar onze echte toekomst ligt?

-

-

Active Luiheid

-

19

Westerse luiheid is anders. Zij bestaat uit het volproppen van onze levens met dwangmatige bezigheden, zodat er helemaal geen tijd overblijft voor werkelijk belangrijke zaken.

-

20

die Mipham heette

In het Tibetaans is het woord voor lichaam lü, dat letterlij betekent ‘iets wat je achterlaat’, zoiets als bagage

Constant als bezetenen trachten onze situatie te verbeteren, kan een doel op zich worden, een zinloze afleiding.

-

-

De dood onder ogen zien

-

22

Milarepa zong:Wanneer je sterk en gezond bent, Denk je nooit aan ziekte, Maar zij treft je met plotselinge kracht Als een bliksemschicht. Wanneer je je bezig houdt met werledse zaken, Denk je nooit an het naderen van de dood, Snel als de donder komt hij Ratelend rond je hoofd

Tibetaans gezegde luidt: ‘Morgen of ther volgende leven – wat eerst komt, weten we niet’

-

-

Het Leven serieus nemen

-

23

Maar we hoeven niet verstrikt te raken in een bestaan van-negen-tot-vijf zonder enig zocht op de diepere betekenis van het leven. Onze opgave is een enewicht te vinden, een middenweg te zoeken, onszelf niet te overbelasten met zorgen en irrelevante bezigheden, maar ons leven steeds meet te vereencoudigen. De sleutel tot het vinden van een gelukkig evenwicht in het moderne leven is eenvoud.

Ons leven vereenvoudigen

-

24

panoramische terugblik op het leven

Ik besefte datieder mens naar de aarde wordt gestuurd om bepaalde dingen te leren en te verwezenlijken. Bijvoorbeeld om meer liefde te geven, om liefdevoller met elkaar om te gaan. Om te ontdekken dat relaties tussen mensen en liefde het belangrijkste zijn en niet materialistische zaken. En te beseffen dat alles wat je in je leven doet, vastgelegd wordt en later altijd weer terugkomt, ook al ga je er op het moment zelf aan voorbij.

ontmoeting met het wezen onthult leren anderen lief te hebben en kennise verwerven het einige werkelijk serieuze levensdoel is.

-

-

Herfstwolken

-

25

Natuurlijk beeft zelfs de aarde wel eens, gewoon om ons eraan te herinneren dat we niets als vanzelfsprekend kunnen aannemen.

-

27

Besef ik elk moment van de dag dat ik, net als iedereenen alles, zal sterven, en treed ik daarom alle wezens te allen tijde tegemoet met mededogen? En is mijn besef van dood en vergankelijkheid zo scherp en intens geworden dat ik elke seconde wijd aan het sterven naar verlichting? Als je op beide vragen “ja” kunt zeggen, dan besef je werkelijk wat vergankelijkheid is.

DRIE

-

Beschouwing en verandering

-

29

er is maar één wet in het universum die nooit verandert – dat alles verandert, dat alles vergankelijk is. De dood van je kind heeft je laten zien dat de wereld waarin wij ons bevinden – samsara – een oceaan van ondraaglijk lijden is.

samsara’s onophoudelijke kringloop van geboorte en dood, en dat is het pad naar bevrijding.

-

30

Ze was heel erg ziek

-

31

Tenslotte gaf hij haar een meditatie, gericht op genezing, die ze enthousiast is gaan beoefenen

waarbij mensen aan wie gezegd was dat ze nog maar een paar maanden te leven hadden, genazen nadat zij zich in eenzaamheid teruggetrokken hadden om zich aan spituele beoefening te wijden en werkelijkzichzelf en de dood onder ogen te zien

Tibetaanse boeddhisten geloven dat ziektes als kanker een waarschuwing kunnen zijn, om ons eraan te herinneren dat we diepe aspecten van ons wezen hebben veronachtzaamd. Als wij deze waarschuwing serieus nemen en de richting van onsleven fundamenteel veranderen, is er werkelijk hoop op genezing.

-

-

Een verandering in het diepst van ons hart.

-

-

De hartslag van de dood

-

34

Op zichzelf hoeft ons grijpen niet slecht bedoeld te zijn, er is niets verkeerds aan het verlangen naar geluk, maar datgene waarnaar wij grijpen is in wezen ongrijpbaar. Tibetanen zeggen: Je kunt dezelfde vuile hand niet twee keer in dezelfdestroom wassen, en Het doet er niet toe hoe hard je een handvol zand uitperst, olie komt er toch nooit uit. Vergankelijkheid ter harte nemen is langzam aan vrij worden aan het idee van grijpen, van ons ongefundeerd en destructief geloof in duurzaamheid, van ons bedrieglijk verlangen naar veiligheid waarop wij alles bouwen. Langzaam begint het ons te dagen dat al het hartzeer waar wij doorhen gegaan door te grijpen naar het ongrijpbare, in de diepste zin van het woord onnodig was. In het begin is dit misschien moeilijk te aanvaarden,omdat het zo ongwoon lijkt. Maar naarmate we dit meer tot ons laten doordringen, vindt er een verschuiving plaats in de manier waarop wij naar alles kijken.

-

-

De moed van de krijger

-

35

Ons zelfvertrouwen groeit, en wordt uiteindelijk zo groot dat we vanzelf goedheid en mededogen gaan uitstralen en anderen vreuge brengen. Dit is wat de dood overleeft, een fundamentale goedheid die in ieder van ons aanwezig is. Ons hele leven is bedoeld om deze enorme goedheid te ontdekken.

-

36

is leren je thuis te voelen in verandering en vergankelijkheid tot vriend te maken.

-

-

De boodschap van gergankelijkheid: De hoop die er is in de dood

-

38

Wanneer we door contemplatie werkelijk de leegte en onderlinge afhankelijkheid van alle dingen en onszelf beseffen, zien we de wereld in een stralender, frisser en sprankelender licht, zoals het oneindigweerspeigelend net van edelstenen waar de Boeddha over sprak

-

40

Oepanisjaden

oneindige natuur

VIER

-

De natuur van de geest

-

-

Introduceerde in de wezenlijke, oorspronkelijke en diepste natuur van mijn geest.

-

42

Plotseling omhelse hij mij en ilde mij van de grond. Toen gaf hij mij een dikke zoen op mijn wang. Gedurende een lang momentviel mijn geest volkomen weg en werd ik omhuld door een ernorme genegenheid, warmte, vertrouwen en kracht.

Ik ga nu introduceren in de wezenlijke ‘natuur van de geest”. Hij pakte zijn bel en kleinehandtrommel en reciteerde de aanroep van alle meesters van de lijn van overdracht van de Oorspronkelijke Boeddha tot aanzijn eigen meester

Opeens overviel hij mij met de vraag: Wat is geest? En keek mij diep in de ogen. Ik was volkomen overdonderd. Mijn geest viel uiteen.Geen woord, geen naam, geen gedachte bleef – totaal geengeest, in feite

Later besefte ik dat dit de methode van introductie in onze traditie is. Omdat ik dat toen niet wist, was dat er gebeurde volledig onverwacht, en daardoor des te verbazingwekkender en krachtiger. In onze traditie zeggen we dat er aan drie voowaarden voldaan moet worden – de drie authentieken – om de natuur van de geest de kunnen introduceren: de zegen van een authentieke meester, de devotie van een authentieke leerling, en de authenticiteit van de methode van introductie.

-

-

De geest en de natuur van de geest

-

45

leven en dood zich in de geest bevinden en nergens anders.

De geest heeft vele facetten, maar twee ervan springen in het oog. Het eerste is de gewonen geest, door de tibetanen sem genoemd. Een meester defineert sem als dat wat onderscheidend bewustzijn heeft, dat wat een gevoel

-

-

Naar binnen kijken

-

51

En zo blijven ze in de zes lotusbestemmingen in de drie werelden ronddwalen en vervaren lijden. Het niet begrijpen van je eigen geest is dus een zeer ernstige tekortkoming.

Het is intressenat dat het woord voor boeddhist in het Tibetaans nangpa is. Nang betekent ‘binnen’en ‘pa’ ‘iemand’

in de natuur van de geest kijken

Naar binnen kijken vereist grote fijngevoeligheid en moed niets minder dan een volledigevernadering in onze houding ten opzichte van het leven en de geest

-

52

Kennis houdt verantwoordelijkheid in.

-

-

De belofte van verlichting

-

53

Verlichting is, zoals ik gezegd heb, reëel, en ieder van onskan, in de juiste omstandigheden en met de juiste training,de natuur van de geest realiseren en op die manier datgene in ons leren kennen wat onsterfelijk en eeuwig zuiver is.

Het is eigenlijk niets anders dan diepzinnig gezond verstand

-

54

Als je slim bent, kun je er totaal naast zitten. Patrul Ronpoche zei: De logische geest lijkt intressant, maar hij is de kiem van verwarring

Theorieën zijn als lapjes op een jas, op een dag zijnze versleten

VIJF

-

De geest thuisbrengen

-

-

Meditatie is de weg naar verlichting

-

56

Meditatie is de manier om ons terug te brengen naar onszelf, waar we, vrij van alle gewoonten en partronen, ons gehele wezen werkelijk kunnen proeven en ervaren.

-

57

Als we de geest oefenen, is alles mogelijk

-

-

Het hart van meditatie

-

58

Meditatie is de geest thuisbrengen

goed in het begin, Goed in het midden en Goed aan het eind

-

59

Het zijn deze drie edele principes – de juiste motivatie, de houding van niet-grijpen die de beoefening waarborgt, en de toewijding die haar bezegelt – die je meditatie tot een krachtige oorzaak voor verlichting maken

-

59

De Beoefening van aandacht

-

59

Meditatie is de geest thuisbrengen

Op een keer kwam er een oude vrouw naar de Boeddha en vroeg hem hoe ze moest mediteren. Hij zei haar opmerkzaam te blijven bij elke beweging van haar handen, als ze water putte uit de bron, in de wetenschap dat als zij dit zou doen, zij zich snel zou bevinden in die staat van waakzame, ruimtelijk kalmte, die meditatie is.  De beoefening van aandacht van het thuisbrengen van de versnipperede geest, en dus van het bundelen van de verschillende aspecten van onszelf, wordt Vredig Verblijven of kalmVerwijlen genoemd. Vredig verblijven brengt drie dingen to stand. Ten eerste: komen alle versnipperde aspecten van onszelf die op voet van oorlog waren, tot rust, ze lossen op, ze worden vrienden. In dit tot rust komen beginnen we onszelf beter tebegrijpen en vangen we soms zelfs een glimp op van de straling van onze fundamentele natuur. Ten tweede:”haalt de beoefening van aandacht de lont uit het kruitvat van onze negativiteit, agressie en stormachtige emoties, die zich misschien al gedurende vele levens opgepot hebben. In plaats van emoties te onderdrukken of erin te zwelgen, is het hier belangrijk ze – net als je gedachten, en wat er ook maar opkomt – te beschouwen met aanvaarding en ruimhartigheid. Tibetaanse

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-